Bu kanun ile birlikte, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Mustafa Kemal Paşa'ya ordunun başkomutanlığı ve savaşla ilgili tüm yetkileri üç ay süreyle vermiştir.
Kanunun Geliş Nedenleri:
- Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin Sonucu: 1921 yılı Temmuz ayında yaşanan Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde Türk ordusu ağır bir yenilgi almıştır. Bu durum, TBMM'nin ve milletin moralini bozmuştur.
- Savaşın Yönetimi Sorunu: Savaşın ilk yıllarında komuta kademesinde yaşanan bazı koordinasyonsuzluklar ve gecikmeler, savaşın seyrini olumsuz etkilemiştir.
- Mustafa Kemal Paşa'ya Güven: TBMM, Mustafa Kemal Paşa'nın askeri dehasına ve liderlik vasıflarına büyük bir güven duymaktaydı.
Kanunun Sonuçları:
- Merkeziyet ve Hızlı Karar Verme: Başkumandanlık Kanunu ile birlikte, savaşın yönetimi tek bir kişiye emanet edilmiş ve hızlı karar verme imkanı sağlanmıştır.
- Orduda Düzen ve Disiplinin Sağlanması: Mustafa Kemal Paşa, bu yetkiyi kullanarak orduda disiplin ve birliği sağlayarak savaş gücünü artırmıştır.
- Tekalif-i Milliye Emirleri: Başkomandanlık Kanunu'nun kabul edilmesiyle birlikte Mustafa Kemal Paşa, Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınlamıştır. Bu emirler ile birlikte halkın savaşa aktif katılımı sağlanmıştır.
- Büyük Taarruz ve Zafer: Başkumandanlık Kanunu'nun sağladığı yetkiler sayesinde Mustafa Kemal Paşa, 26 Ağustos 1922 tarihinde Büyük Taarruz'u başlatmış ve bu sayede Kurtuluş Savaşı'nı zafere taşımıştır.
Sonuç olarak: Başkumandanlık Kanunu, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında kritik bir rol oynamıştır. Bu kanun sayesinde orduda birlik ve beraberlik sağlanmış, halkın savaşa katılımı artırılmış ve nihai zafer elde edilmiştir.
Başkumandanlık Kanunu'nun önemini vurgulayan bazı ek bilgiler:
- Kanun, TBMM'de oybirliği ile kabul edilmiştir. Bu durum, milletin bu kanuna ve Mustafa Kemal Paşa'ya olan desteğini göstermektedir.
- Kanun, üç ayda bir uzatılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Bu sayede TBMM, Mustafa Kemal Paşa'nın çalışmalarını denetleme imkanı bulmuştur.
- Başkumandanlık Kanunu, Türk demokrasisinin gelişmesi açısından da önemli bir adımdır. Bu kanun ile birlikte TBMM'nin yetkileri ve milletin iradesi daha da güçlenmiştir.
Editör: Ela Duyar